Spis treści
Forszmak lubelski – gęsty, sycący i pełen smaku
Forszmak lubelski to u mnie jeden większy garnek, w którym ląduje mięso, kiełbasa i ogórki kiszone. Składników nie ma dużo, ale każdy z nich robi swoje i nic tu nie jest przypadkowe.To nie jest zupa do popicia. Tu masz konkretną zawartość – kawałki mięsa, wyraźny smak ogórków i lekko kwaśny kierunek, który to wszystko spina. Jak się nałożysz pełną miskę, to naprawdę czujesz, że to normalny obiad.Ważne jest tylko to, żeby nie wrzucać wszystkiego naraz. Najpierw mięso musi złapać kolor, potem dochodzą kolejne składniki forszmaka. Na końcu ogórki, żeby nie straciły smaku. Jak się tego pilnuje, to całość wychodzi równa i nic się nie gryzie.
Czym jest forszmak lubelski i skąd się wziął
Forszmak lubelski to potrawa wywodząca się z regionu Lubelszczyzny. Powstał jako sposób na wykorzystanie różnych rodzajów mięsa – często pieczonego lub gotowanego wcześniej.
Z czasem stał się pełnoprawnym daniem obiadowym, kojarzonym z gęstym, lekko pikantnym sosem i wyraźnym smakiem ogórków kiszonych.To nie jest zwykła zupa ani typowy gulasz. Ma coś z jednego i drugiego, ale rządzi się własnymi zasadami.
Składniki na forszmak lubelski
- 400 g mięsa wieprzowego (np. łopatka lub karkówka)
- 1 pierś z kurczaka lub 2 udka bez kości
- 2 kiełbasy (najlepiej podsuszana lub zwykła śląska)
- 3–4 ogórki kiszone
- 1 cebula
- 2 ząbki czosnku
- 1 marchewka
- 1,2 l bulionu (może być drobiowy lub warzywny)
- 2 łyżki koncentratu pomidorowego
- 1 łyżeczka majeranku
- 1/2 łyżeczki papryki słodkiej
- szczypta papryki ostrej (opcjonalnie)
- liść laurowy i 2 ziarna ziela angielskiego
- sól i pieprz do smaku
- 1 łyżka oleju lub smalcu
- 1 łyżka mąki (opcjonalnie, jeśli chcesz zagęścić)
Przygotowanie forszmaku lubelskiego
Przygotowanie mięsa
Wieprzowinę kroję w niedużą kostkę. Kurczaka też, kawałki nie muszą być idealne, ważne żeby były mniej więcej tej samej wielkości. Kiełbasę kroję w półplasterki.
W garnku rozgrzewam tłuszcz. Najpierw wrzucam wieprzowinę i rozkładam ją po dnie, żeby miała kontakt z garnkiem. Na początku jej nie ruszam przez chwilę, żeby złapała kolor.
Po kilku minutach mieszam i dorzucam kurczaka oraz kiełbasę. Smażę wszystko razem jeszcze chwilę, aż mięso przestanie być surowe z wierzchu.
Jeśli zaczyna się przyklejać do dna, wystarczy zamieszać albo lekko zmniejszyć ogień.
Dodanie warzyw do mięsa
Cebulę kroję w kostkę, marchewkę ścieram na grubych oczkach, a czosnek drobno siekam. Wrzucam wszystko do garnka z mięsem i od razu mieszam, żeby warzywa dobrze się rozeszły.
Smażę kilka minut na średnim ogniu. Cebula powinna zmięknąć i zrobić się lekko szklista, nie musi się rumienić. Jeśli zaczyna się przypalać, zmniejsz ogień i zamieszaj.
Kiedy cebula jest już miękka, dodaję koncentrat pomidorowy. Mieszam go dokładnie z resztą i podsmażam przez chwilę, tak 1–2 minuty. W tym czasie zmienia kolor na trochę ciemniejszy i lepiej łączy się z mięsem i warzywami.
Duszenie i gotowanie
Wlewam bulion, dorzucam liść laurowy, ziele angielskie, paprykę i majeranek. Mieszam, przykrywam i zostawiam na małym ogniu na około 30–40 minut.
Garnek nie powinien mocno bulgotać. Ma tylko lekko pyrkać. Jeśli gotuje się za mocno, zmniejsz ogień, bo mięso zrobi się twarde zamiast miękkiego.
W trakcie gotowania zajrzyj kilka razy, zamieszaj i sprawdź, czy nic nie przywiera do dna. Szczególnie na początku, kiedy wszystko jeszcze jest gęstsze.
Po około 30 minutach sprawdź mięso. Powinno być miękkie i łatwo się rozdzielać łyżką. Jeśli jeszcze stawia opór, zostaw na ogniu kilka minut dłużej.
Dodanie ogórków i końcówka gotowania
Ogórki kiszone kroję w małą kostkę. Nie muszą być idealne, ważne żeby kawałki nie były za duże, bo wtedy lepiej rozchodzą się w całym garnku. Wrzucam je dopiero pod koniec gotowania.
Nie dodawaj ich wcześniej, bo podczas długiego gotowania tracą swój smak i robią się zbyt miękkie. Na tym etapie mają tylko lekko oddać swoją kwasowość do wywaru.
Po dodaniu ogórków gotuję jeszcze około 10 minut na małym ogniu. W tym czasie wszystko się razem „zgrywa” i smak się wyrównuje. Co jakiś czas zamieszaj, żeby nic nie przywarło.
Na końcu próbuję i doprawiam solą oraz pieprzem. Warto zrobić to dopiero teraz, bo wcześniej smak jeszcze się zmienia i łatwo przesolić.
Jeśli widzisz, że forszmak jest za rzadki, możesz go lekko zagęścić. Do szklanki wlej trochę zimnej wody, wsyp łyżkę mąki i dokładnie wymieszaj, żeby nie było grudek. Taką mieszankę wlewaj cienkim strumieniem do garnka i od razu mieszaj.
Po 2–3 minutach gotowania zobaczysz, że całość robi się gęstsza. Jeśli dalej jest za rzadka, możesz powtórzyć, ale lepiej robić to stopniowo, żeby nie przesadzić.
Jak podawać forszmak lubelski
Najczęściej podaję go z kawałkiem świeżego chleba. Najlepiej takim z chrupiącą skórką, bo dobrze zbiera sos i można nim wyczyścić miskę do końca.
Nakładam go do głębokiego talerza albo miski, żeby było wygodnie jeść razem z mięsem i wywarem. Forszmak jest gęsty, więc spokojnie robi za cały obiad i nie trzeba już nic więcej.
Niektórzy dodają na wierzch łyżkę śmietany. Można spróbować, ale wtedy smak robi się łagodniejszy. Jeśli chcesz, żeby był bardziej wyraźny i lekko kwaśny, lepiej zostawić go bez dodatków.
Dobrze pasuje też kromka chleba lekko podpieczona na patelni albo w piekarniku. Jest wtedy bardziej chrupiąca i nie rozmięka tak szybko.
Na co zwrócić uwagę podczas gotowania
Ogórki kiszone dodawaj dopiero pod koniec. Jeśli wrzucisz je na początku, podczas długiego gotowania stracą swój smak i zrobią się miękkie. Na końcu tylko lekko przechodzą całość i to w zupełności wystarczy.
Nie przyspieszaj gotowania. Forszmak nie lubi dużego ognia. Ma sobie spokojnie pyrkać, a nie mocno się gotować. Przy zbyt dużym ogniu mięso potrafi zrobić się twardsze zamiast miękkiego.
Możesz śmiało użyć różnych rodzajów mięsa. Połączenie wieprzowiny i drobiu daje lepszy efekt niż jeden rodzaj, bo smak jest pełniejszy i mniej płaski.
Jeśli używasz kiełbasy, dodaj ją razem z mięsem albo chwilę później, ale nie na sam koniec. Powinna mieć czas, żeby oddać smak do garnka, ale nie musi się długo gotować.
Podsumowanie
Forszmak lubelski robi się w jednym garnku. Mięso, kiełbasa i ogórki kiszone – jedyne główne składniki forszmaka.
Wystarczy dobrze ugotowa na pyrkającym ogniu, co jakiś czas sprawdza smak pod swój gust i..Smacznego
Jeśli masz kawałek wołowiny i chcesz zrobić z niego coś innego niż forszmak, zajrzyj do przepisu na wołowinę po burgundzku – mięso długo duszone w winie, miękkie i wyraźne w smaku.
.FAQ – forszmak lubelski
1. Co to jest forszmak lubelski i czym różni się od zwykłej zupy?
Forszmak lubelski to gęsta zupa z mięsem, kiełbasą i ogórkami kiszonymi, która bardziej przypomina danie jednogarnkowe niż lekką zupę.
2. Jakie mięso do forszmaku lubelskiego wybrać, żeby był dobry?
Najlepiej połączyć wieprzowinę i drób, wtedy smak jest pełniejszy i nie wychodzi zbyt ciężki.
3. Czy forszmak lubelski musi być pikantny, czy można zrobić łagodny?
Można zrobić łagodny, wszystko zależy od ilości papryki i przypraw.
4. Czy można zrobić forszmak lubelski tylko z jednego rodzaju mięsa?
Można, ale przy mieszanym mięsie smak jest bardziej wyraźny.
5. Jak zagęścić forszmak lubelski, żeby był bardziej gęsty i treściwy?
Najprościej dodać mąkę rozmieszaną w wodzie i wlać ją pod koniec gotowania.
6. Czy ogórki kiszone w forszmaku lubelskim są konieczne i kiedy je dodać?
Tak, są ważne i najlepiej dodać je pod koniec, żeby nie straciły smaku.
7. Ile czasu gotować forszmak lubelski, żeby mięso było miękkie?
Zwykle około 40–50 minut, aż mięso będzie miękkie.
8. Czy forszmak lubelski można zrobić dzień wcześniej i czy będzie lepszy?
Tak, następnego dnia często smakuje lepiej, bo wszystko się przegryza.
9. Czy forszmak lubelski można mrozić i jak go potem podgrzać?
Tak, można zamrozić, a potem podgrzać na małym ogniu, mieszając.
10. Jaki bulion do forszmaku lubelskiego będzie najlepszy?
Najczęściej używa się bulionu drobiowego albo warzywnego.
11. Czy można dodać ziemniaki do forszmaku lubelskiego i kiedy to zrobić?
Można, najlepiej razem z bulionem, żeby zdążyły zmięknąć.
12. Czy forszmak lubelski jest trudny do zrobienia dla początkujących?
Nie, to proste danie, trzeba tylko pilnować kolejności składników.
13. Jakie przyprawy do forszmaku lubelskiego są najważniejsze?
Majeranek, papryka i pieprz to podstawa.
14. Czy można zrobić forszmak lubelski bez koncentratu pomidorowego?
Można, ale smak będzie mniej wyrazisty.
15. Czy kiełbasa w forszmaku lubelskim jest konieczna, czy można ją pominąć?
Nie jest konieczna, ale daje więcej smaku.
16. Jak zrobić forszmak lubelski, żeby miał mocniejszy smak?
Nie gotuj go szybko, tylko na małym ogniu i daj mu trochę czasu.
17. Czy forszmak lubelski nadaje się na większą ilość osób, na przykład dla gości?
Tak, łatwo zrobić większy garnek i podać dla kilku osób.
18. Z czym podawać forszmak lubelski, żeby dobrze smakował?
Najczęściej z pieczywem, najlepiej świeżym albo lekko podpieczonym.
19. Czy można zrobić lżejszy forszmak lubelski, na przykład bez kiełbasy?
Tak, wystarczy użyć samego drobiu i pominąć kiełbasę
